Leiderschap in een VUCA-wereld

De enige constante is de verandering; laat een van de gesprekspartners van mij vallen. Dat blijkt de rode draad te zijn van vele interviews waar de Volatile, Uncertain, Complex and Ambigious (VUCA) wereld ons in brengt.

Wat vraagt dat van leiderschap?
Daarover bestaat de overtuiging dat de “huidige” leiders onvoldoende instrumentarium hebben om hier mee om te gaan. Zeker als we in ogenschouw nemen dat de ervaring van onze huidige leiders evenveel jaren bedraagt als de leeftijd van de mensen aan wie ze leiding geven (sic!)

Wat vraagt de jongere werknemer?
Ik heb al een poging gewaagd in dit artikel om een richtlijn te geven.
Positieve elementen van de generatie is dat ze geen angst kennen, dat ze hun eigen zaken najagen waarvan ze vinden dat die ook het najagen waard zijn én de wens hebben om het verschil te maken.
Negatieve elementen kun je omschrijven als het gebrek aan loyaliteit, de wens van onmiddellijke “gratificatie” van hun wensen en het gevoel te hebben dat ze altijd “winnaars” zijn.

Waar komt de realiteit samen?
Uiteindelijk ontstaat er een beeld van de werkelijkheid die vraagt om 10.000 keer oefenen, in de plaats van denken via een YouTube tutorial het wel even te fiksen. Dat geeft stress, burn-out ’s en zelfs gevallen van zelfdoding.

Wat te doen in leiderschap in deze VUCA wereld?
Aandacht als sleutel voor het simpele feit dat je “gezien” wordt. Een gesprek in een echte omgeving waarbij je elkaar kunt horen, ruiken, zien en voelen. Het tijd maken voor elkaar zonder even snel de Teams-/Zoom-link te delen maakt dat andere instrumenten als onbeperkte vakantiedagen en/of een mental coach die voor je ter beschikking staat minder noodzakelijk zijn.

Het vraagt als leider een instrumentarium dat als dienend mag worden omschreven. Hierbij mag je de KPI’s niet uit het oog verliezen. Ruimte voor de mens in de organisatie met de aandacht die daarbij komt kijken. Helder toch?

Wat onderscheid mij in mijn vak recruitment?

Na een intensief gesprek met een kandidaat die “in de markt” is, komen we op het vak recruitment. Ze haalt aan wat haar ervaringen zijn met de bureaus die ze heeft gesproken. Daarin voelt ze een gebrek aan aandacht voor haar. Dat meet ze af aan de tijd die haar wordt gegund om een beeld van haar te vormen.

In  10 minuten denken ze al een beeld van me te hebben, suggereert mijn gesprekspartner. Dat zit hem dan voornamelijk in of er een match is met het profiel waarvoor ze een opdracht hebben. Dat is de leidraad. Natuurlijk maakt dat ook onderdeel uit van een gesprek met een kandidaat.

Ik oefen dit vak uit vanuit een wens dat ik mensen naar een nieuwe uitdaging mag begeleiden in een omgeving waarin ze volledig zichzelf kunnen zijn en daarmee ook succesvol.
Uiteindelijk is voor mij de leidraad van een gesprek met een kandidaat welke ambities en ervaringen die persoon heeft. Dat hoeft voor mij niet de aanleiding te zijn om een gesprek aan te gaan. Dat kan een opdracht zijn of een interessant profiel binnen de FMCG.  Vooropgesteld dat ik werk vanuit een bepaalde sector en niveau van uitdagingen die er zijn. Ik heb als recruiter mijn speelveld om überhaupt het gesprek aan te gaan al verkleind.

Los van de opzet en werkwijze die ik hanteer om zo efficiënt mogelijk een beeld te krijgen van de persoon, vraag ik ook naar de ervaringen in het laatste bedrijf waar ze hebben gezeten. Of de laatst genoten opleiding waarin ze hebben gezeten. In die zin leer ik als recruiter veel over bedrijven en hoe die functioneren vanuit het perspectief van een persoon die daar heeft gewerkt.

Uiteindelijk neem je die kennis weer mee in het kunnen beoordelen of iemand wel of niet past bij de werkwijze van een bedrijf. Zo blijf je door tijd te nemen op de hoogte van wat er speelt en kun je beter adviseren waarin ambities en ervaring aansluiten bij de meest passende omgeving om die te gebruiken.

Blijkbaar behoor ik met nog twee andere recruitment bedrijven tot een uitzondering in de recruitment wereld de persoon centraal te stellen in de plaats van de vacature van de opdrachtgever. Ik mag hopen dat er meer collega’s zijn die werken vanuit de mens.

Managing Paradoxen

De betekenis van werk in de moderne westerse maatschappij geeft aanleiding tot het managen van paradoxen. De recente gebeurtenissen leiden niet meer tot ambiguïteit. Ze dragen in zich een paradox waar de werkende mens mee om moet leren gaan.

Covid als paradox
De covid-crisis brengt veel eenzaamheid en beslotenheid van je “thuis”-omgeving. Daarnaast geeft het de digitalisering een enorme boost, zodat we productiever kunnen zijn. Werk als een sociale activiteit op kantoor heeft een andere lading gekregen.

Consumenten gedrag verandering paradox
We maken met de crisis een enorme verandering mee in ons gedrag. Geforceerd door (overheid-) maatregelen beperken we ons. We gaan digitaal bestellen. En vrijwillig leren we om dichter bij huis te kopen en de duurzaamheidsslag te maken. Direct bij de boer kopen zit in de lift.

Oekraïne paradox
We worden met onze neus op de “kosten” van vrijheid gedrukt. We leren dat vrijheden niet vanzelfsprekend zijn en hoe we als wereld met elkaar samen en afhankelijk zijn. We herijken onze waarden en versterken deze. Wat is de vrijheid ons waard?

We zullen moeten leren omgaan met deze paradox. De spanning die ontstaat met de wens om ergens bij te horen, onderdeel uit te maken van een team, je te kunnen ontwikkelen in je baan. En de  wens om voor een 100 euro per week meer salaris de overstap naar een andere werkgever te maken.

Hoe kun je je daar als werkgever tegen wapenen?

Een mogelijke oplossing is om een ecosysteem in medewerker activisme te creëren. Concrete voorbeelden zijn het vormen van een Young Professionals platform, of een inclusivenesswerk, ambassadeurs groep en een schaduw MT waarin de jongere activistische medewerkers een conversatie kunnen ontwikkelen met de leiders van een organisatie.

We hebben allemaal om te gaan met deze paradoxen. Voor jongere medewerkers vraagt dit andere capaciteiten dan de meer ervaren medewerkers hebben ontwikkeld. Uiteindelijk probeer je ze te laten omgaan met de paradox binnen je organisatie. Maak er gebruik van en vraag je af wat jij niet ziet en zij wel!

Nieuw Leiderschap

Tijdens een gesprek met een voorzitter van de RvC van een grote Retail organisatie komen we op nieuw leiderschap.  Mensen met nieuw leiderschap die er wat mee doen om de mensen in de onderneming bij elkaar te houden.

Het valt niet mee om omzetten te draaien en alles door de “winkel” te jagen én de strategische agenda door te kunnen blijven voeren. In een markt waar de gekte in prijsstijgingen is los gegaan kun je alleen maar blij zijn met positieve resultaten. Er bestaat ook een bezorgdheid over de mate waarin we de mensen bij elkaar weten te houden. Het lijkt erop of we meer in een samenleving neigen waar we de verschillen uitvergroten. Dat vertaalt zich naar de organisatie waarover we spreken.

De grote uitdaging waar nieuw leiderschap mee van doen heeft is de mensen bij elkaar te houden.  Ook om ze voor de organisatie te behouden. Hybride werken is een vorm waarvoor gekozen is om een concurrentieel voordeel te halen in een overspannen arbeidsmarkt. Werknemers stellen andere eisen in deze hoog competitieve arbeidsmarkt. Ook in de werving en uiteindelijke onboarding is de organisatie onderscheidend omdat het gedaan wordt door samenwerkende mensen.

millenial

Het nieuwe leiderschap zal veel contact maken met de mensen waarmee het gebeurt. Soms mag het leiderschap ook wat directiever zijn in een situatie waarin zaken onduidelijk zijn. Uiteindelijk zul je je bewust zijn dat elke beslissing die je neemt te maken heeft met de mensen in de organisatie.

Nieuw leiderschap staat voor een mooie uitdaging. In een groei die op de agenda staat de mensen samen te brengen om deze groei te verwerkelijken. Transparant zijn in je afwegingen en strategische keuzes. Perspectief bieden voor alle mensen in de organisatie.

We leven in een onzekere tijd die veel van ons vraagt. Juist in deze tijd staat nieuw leiderschap op en weet te boeien, binden én te bereiken.

100e Blogpost

Niet zonder trots is dit mijn 100e blogpost. Ik ben begonnen in 2013 met de opstart van mijn Executive Search bedrijf.  Om mijn expertise in de FMCG/Food-sector in verbinding te brengen heb ik in zeven jaar 100 ideeën, opvattingen en ontwikkelingen ge-,beschreven in een vakgebied wat iedereen aangaat: Werk!

Struikelblokken, tegenstand en voorwaarts falen hebben me niet weerhouden mijn zelfstandig pad te verlaten de afgelopen 7 jaar. Ik heb dankbaar hulp van dierbaren ontvangen om geloof te houden in soms moeilijke tijden. Ik ben altijd op weg om waarde toe te voegen in mijn wereld.

Mijn vak is “executives met bestuurlijke ervaring” en hun “capabilities” te begeleiden naar organisaties die behoefte hebben aan die “capabilities”.

Samengevat zijn de belangrijkste zaken op mijn reis van de afgelopen zeven jaar:

  1. Doe wat je na aan het hart ligt; alleen dan kun je excelleren als je doet wat je superleuk vindt
  2. Blijf jezelf in een veranderende omgeving; ontwikkelingen maken dat je je aanpast zonder je zelf te verliezen
  3. Met bewegen maak je impact; zorg dat je beweging veroorzaakt, dan kun je voor iemand wat betekenen doordat ze je weten te vinden.
  4. Geloof in jezelf ook al zit het soms tegen; spreekt voor zich dat vertrouwen in jezelf uitstraalt naar de ander (opdrachtgever)
  5. Zorg goed voor jezelf; blijf fit en fris zodat je op momenten dat je moet ook kunt gaan
  6. Denk in overvloed; als een opdracht aan je voorbij gaat kan er een volgende al weer voor je klaarstaan.
  7. Sta open voor advies, goede raad; je hoeft het niet allemaal zelf te doen.

Met mijn jaren van ondernemerschap heb ik ontdekt dat ik veel aan mijn discipline heb. Ook de onzekerheid van een inkomen is voor mij geen druk. Het lukt me goed om balans te vinden in privé-werk ondanks dat dit werk vraagt om 24/7 beschikbaar te zijn.

Ik mag nog zeker 100 blogs schrijven voordat ik mij loopbaan beëindig. Ik ben wel onzeker over mijn gezondheid. Je weet nooit hoe je ineens bijv. het covid-19 te pakken krijgt. Maar ook de verbinding aangaan met de jongere generatie beslissers wordt een spannende uitdaging de komende jaren.

Concluderend heb ik zeker zin om nogmaals een 100e blogpost toe te voegen aan de eerste 100. Daarbij vertrouw ik allereerst op mezelf. Ik dank je voor de inspiratie en bij voorbaat op jouw aandeel in mijn succesvolle tweede 100!

The Art of Consensus

Lastly I spoke to my former boss.  He is a French man. In the time we worked together he was Managing Director of the Netherlands. In our conversation we talked about cultural sensitivity. In a multicultural environment you have to adapt to the different cultures, especially the French because this culture was clearly dominant within the company we both worked for.

Three key learnings which he welcomed from his experiences working in the Netherlands;

  1. The art of consensus: we talk with all people involved and find solutions. The solution is something which anyone embraces and at the end is accepted by everyone at the table
  2. Transparancy: in directness a certain efficiency is included. You know when a project starts or when it ends. Clarity from begin to end.
  3. Balanced work/private life: we work hard, but evenso find time to relax within our private time.

Of course these generalisations will not apply to every Dutch person. But in general I recognise the constructive critical behaviour of the Dutch in business. We are not reluctant to raise our voice, not because we are over confident, but more related in an urge to contribute.

Consensus has had a bad connotation in terms of “Hollanditis”. In my opinion this attitude still exists. Another attitude is after we found consensus we don’t stop talking or discussing and sometimes fail to act.

In the end there is nothing wrong with finding the better solutions by listening to all stakeholders at the table. Angela Merkel puts it in her own words.

The art of consensus brings us closer to an agreement in which all parties are heard. In that respect this is a gain.
Pleasure to do business with you as a Dutchman.

Antifragiliteit in de covid-19 pandemie

Deze covid-19 crisis legt ons als mens in al zijn kwetsbaarheid op het offerblok. We zijn slachtoffer van onze gewoonten in omgang met voedsel, natuur en milieu. Ondanks dat er vele meningen zijn over de oorzaak van deze pandemie, is het met recht een natuurramp met verstrekkende gevolgen voor ons als mensen, de dieren en onze leefomgeving.
Vele simpele vanzelfsprekendheden worden omver geblazen zoals naar de film gaan, uit eten in spontaniteit. Onmogelijk. Toch bestaat er een antifragiliteit die ons beter uit deze crisis kan laten komen.

Ja, er zullen zaken ingrijpend veranderen in navolging van deze pandemie. De waardering van een knuffel, aanraking zal worden opgewaardeerd. De werknemers in de zorg, hulpdiensten, schoonmaakdienst die we voorheen wat meewarig nakijken krijgen meer (hopelijk) meer waardering.
We gaan een hybride vorm vinden voor werken, waarin de vanzelfsprekendheid van op je werk zijn anders ingevuld gaat worden. De balans tussen thuis en werk gaat anders worden ingevuld.

Voor leiders is er in deze onzekere tijden een belangrijke boodschap bestaande uit vier vuistregels van Amy Edmonson How to lead in a crisis:

  1. Transparantie; ben eerlijk over het feit dat je met de beperkte informatie keuzes moet maken waarvan je niet zeker weet hoe het zal uitpakken
  2. Handel met “urgency”; laat zien dat je erachteraan gaat om meer informatie te krijgen door snel te handelen en in te spelen op deze nieuwe informatie
  3. Blijf bij je kernwaarden; benadruk juist in deze tijden waar je altijd al voor hebt gestaan als leider, als organisatie en
  4. Vraag om hulp; blijf niet op je rots staan, maar daal af en vraag anderen hoe zij het zien.

Laat er wat moois uit deze pandemie komen middels een antifragiliteit die we inbouwen. Veel sterkte deze komende tijd.

Nieuwe vaardigheden vereist in covid-19 crisis

Het is veelvuldig onderwerp van gesprek in deze Covid-19 crisis. Vraagt deze tijd nieuwe vaardigheden?
Dat er werk anders wordt gedaan dan voor de crisis is duidelijk. Je kunt soms bij een category manager thuis komen om je presentatie te doen, iets wat voor de crisis onvoorstelbaar zou zijn. Je accepteert dat er tijdens een virtuele vergadersessie een kind de aandacht vraagt van een van de deelnemers, ook onmogelijk als je op kantoor bent. Een laatste verandering is dat dankzij virtueel werken je ongezien je mails kunt afwerken, iets wat moeilijk werd getolereerd als je in vergadering zat op kantoor.
De conclusie is dat er nu anders gewerkt wordt dan voor de crisis. We zullen dus ook allemaal positieve en negatieve ervaringen hebben inzake virtueel werken. Die nemen ze ons niet meer af.

In een eerdere blog over nieuwe vaardigheden heb ik al vooruitgelopen op de mogelijkheid en kansen van meer digitaal werken. In een webinar dat ik deze week heb meegemaakt komen een aantal sleutelbegrippen naar voren in nieuwe vaardigheden:

1. Mindfullness: sluit aan bij de idee dat juist nu (en wat mij betreft altijd) mensen op de eerste plaats staan. Op afstand vraagt meer ruimte en tijd voor gevoelens die leven in je team of met één op één gesprekken.
2. Anti-fragility: betekent dat we een combinatie mogen laten zien van volhardendheid én buigzaamheid/flexibiliteit. Het is soms volhouden in die zin dat we met een jong gezin (en jonge kinderen die veel extra aandacht opeisen) naast je veeleisende baan in dezelfde ruimte werkt. Flexibiliteit is nodig om daarin een vorm te vinden die voor allen werkzaam is.
3. Management: nu komt het erop aan dat je laat zien voorwaarden te creëren die het mogelijk maken om het beste uit je team te halen. Inlevingsvermogen, luisteren en je openstellen voor anderen, die soms gewoon alleen zijn, zijn dé vaardigheden die nu vereist zijn.

En ook managers/leidinggevenden zijn mensen! Dus zorg als leidinggevende ook goed voor jezelf om vandaaruit te letten op je team. We staan voor een nieuwe manier van werken met nadruk op andere vaardigheden dan vanouds. Deze coronacrisis zal leiden tot nieuwe vaardigheden die we gaan inzetten in ons werk en leven naast werk.

The Reset

We zitten nu ruim een maand in “intelligente” shutdown vanwege covid-19 en dus is het tijd voor the reset, de staat opmaken. Want wat gaat er nou goed en wat gaat er minder? Hoe kunnen we zaken oppakken die ons na deze periode sterker uit de strijd laten komen?
Op verschillende manieren wordt er vorm gegeven aan de beperkingen die we nu hebben. Wie heeft zich kunnen voorstellen dat we met een “anderhalvemetereconomie” komen. Overigens wordt dit het woord van 2020.

Terug naar the reset; Waarom blijven processen in bedrijven lopen? Hoe kan het dat de efficiency van vergaderen toeneemt, dat we accepteren dat er een huilend kind midden in een telco in beeld verschijnt? Omdat we samen erdoor heen moeten. We voelen een zekere solidariteit die we nog niet hebben meegemaakt.

Thuis werken is zoiets. Ik weet van vele bedrijven dat dit een heikel onderwerp was. Moet je nu zien hoe daarin een omschakeling komt, waarin zelfs naast medewerkers met klanten in telco’s wordt gewerkt. Dit thema zal wel als consequentie hebben dat de ARBO-regels thuis zullen moeten worden nageleefd. VPN-technologie zal thuis worden ingevoerd én een keuze in technologie zal worden gemaakt.

Vitaliteit en balans zijn thema’s die duidelijk naar voren komen. Hoe blijf je goed voor jezelf zorgen, als de grenzen van werk en privé wel heel erg op elkaar komen te liggen. Voorheen kon je op je werk even bijkomen van je huiselijke beslommeringen. Nu blijft een dag lang telco’s voeren, én je kinderen verzorgen wel heel veel gevraagd.

Waarom sturen we die goed betaalde accountmanagers op pad, terwijl een stevig bezette binnendienst ook al veel kan betekenen voor klanten?

Mag ik je uitdagen om zelf de tijd te nemen met je team, organisatie om nu the reset te maken en deze te laten delen met je medewerkers op deze bijzondere tijd.
Blijf gezond, pas goed op jezelf en let op de ander!

Leiderschap in tijden van Covid-19

Wat betekent leiderschap in de huidige tijd waarin Covid-19 virus ons dwingt thuis te blijven? Wat betekent het als tegelijkertijd de omzet drastisch stijgt of daalt zodat er wat extra’s van de mensen gevraagd wordt.  Het leiding geven aan virtuele teams vraagt om enkele interessante aandachtspunten en brengt ook creativiteit die ik verneem uit mijn gesprekken met verschillende leidinggevenden. Deze aandachtpunten zijn:


1. Over-communicatie: wanneer je een team virtueel aanstuurt is het van belang om vaker in calls of skype-sessies je team bij elkaar te roepen dan op kantoor. Deze over-communicatie heeft het doel om mensen dichtbij te houden en om eventuele zorgen weg te nemen.
2. Het vrachtwagen chauffeurs-syndroom: meestal mannen die uren onderweg zijn, de tijd hebben om te piekeren en die met communicatiemiddelen informatie krijgen en daar een mening over vormen, missen de “tucht” van een groep die een andere invalshoek kennen. Zo ook kunnen bij thuiswerken dingen borrelen die uitgesproken dienen te worden in een groep.
3. Misverstanden of zorgen wegnemen: als een deelnemer in de virtuele omgeving onvoldoende gehoord wordt of op een ander abstractieniveau zit dan de leidinggevende kunnen misverstanden ontstaan die moeilijk te managen zijn. Hiervoor is aandacht voor de mens-kant van groot belang en de “peilstok” te gebruiken.

Uiteindelijk werk je in een set van waarden en normen die we bedrijfscultuur noemen in de fysieke wereld. Die waarden en normen veranderen niet door virtueel leiding te geven maar vragen wel om een andere manier van bevestigen.

Het leiderschap in virtuele teams zal een face2face gesprek niet kunnen vervangen voor persoonlijke gesprekken die ingrijpen over functioneren of persoonlijke ontwikkeling. Het biedt ook ruimte voor experimenteren. Zo hoor ik dat er aankomende vrijdag een virtuele borrel wordt georganiseerd bij een grote corporate.

Voor een generatie leiders zal een extra beroep gedaan worden op hun kwaliteiten in een onbekende (virtuele) omgeving. Dankzij het Covid-19 virus zijn ze noodgedwongen. Alleen al het gebruik van communicatiemiddelen als zoom, bluejeans of skype zal voor enkele wennen zijn. Ze zullen zich in deze nieuwe omgeving als leiders moeten gedragen. Succes en vooral gezondheid!